CB-Dấu hiệu nhận biết các bệnh do virus mới trên cá rô phi nuôi

2020-08-06 10:30:04

Dấu hiệu các bệnh do virus trên cá rô phi nuôi

Viral infections in tilapines

Cá rô phi (Oreochromis niloticus) và cá diêu hồng bị nhiễm TiLV. Ảnh: edis.ifas.ufl.edu

Ngoài bệnh do virus TilV trên cá rô phi mà người nuôi đã biết, bài viết cập nhật thêm 7 bệnh do virus trên cá rô phi nữa để người nuôi cá tham khảo và có biện pháp xử lý phù hợp.
Nguyên nhân

Cho đến nay, đã xuất hiện các bệnh gây ra bởi virus ở cá rô phi trên toàn thế giới. Đó là Bệnh hoại tử tuyến tụy (IPNV), Bệnh hoại tử thần kinh do Betanodavirus, bệnh viêm não trên ấu trùng cá rô phi gây ra do Herpesvirus(TLEV), bệnh do Iridovirus là Bohle iridovirus (BIV), Bệnh hoại tử thận lách (ISKNV) do Megalocytivirus, bệnh do Lymphocystivirus và một bệnh nhiễm trùng giống Iridovirus. Những virus khác đã được báo cáo có liên quan đến tỷ lệ tử vong tương đối cao (20-100%) trong một số trường hợp bùng phát bệnh tự nhiên hoặc nghiên cứu trong phòng thí nghiệm.
Triệu chứng
1. Bệnh hoại tử tuyến tụy (IPN) trên cá rô phi

Trường hợp đầu tiên được ghi nhận về bệnh hoại tử tuyến tụy (IPN) trên cá rô phi do infectious pancreatic necrosis virus (IPNV) gây ra, được tìm thấy ở cá rô phi ở Đài Loan trong khu vực Lukang ở châu Á. Sau đó virus này đã được báo cáo xuất hiện tại Châu Âu và Kenya.
IPNV là một thành viên của chi Aquabirnavirus, họ Birnaviridae. Các loài cảm nhiễm Cá hồi Đại Tây Dương (Salmo salar), cá hồi suối (Salvelinus fontinalis), cá hồi nâu (Salmo trutta), cá ngựa vằn (Danio rerio), cá hồi vân (Oncorhynchus mykiss), cá cam sọc (Seriola lalandi)
Các virus có khả năng lây nhiễm cá trong môi trường nước ngọt, nước lợ hoặc nước biển. Về mặt địa lý, IPNV có phân phối trên toàn thế giới từ Bắc và Nam Mỹ, Châu Á, Châu Âu, Nam Phi và New Zealand.
Mặc dù đường truyền IPNV ở cá rô phi chưa được làm rõ hoàn toàn, nhưng có bằng chứng về cả hai chiều ngang và truyền dọc. Virus có thể tồn tại ẩn và sau đó được truyền theo chiều dọc từ cá bố mẹ đến trứng được thụ tinh. Bệnh cũng có thể lây lan từ những cá thể mang bệnh đã phục hồi.
Các triệu chứng lâm sàng của cá rô phi ở Đài Loan và Kenya không được mô tả rõ ràng. Quá trình kiểm tra cá cho thấy cá bị nhiễm trùng đồng thời với một số loại vi khuẩn khác như: Staphylococcus sp. và Streptococcus sp.
2. Bệnh hoại tử thần kinh do Betanodavirus
Bệnh hoại tử thần kinh do nervous necrosis virus (NNV) là một loại Betanodavirus nhắm vào hệ thần kinh trung ương của cá, bao gồm cả não, tủy sống và võng mạc nơi nó gây ra tình trạng suy thoái tế bào thần kinh.
Các đặc điểm được báo cáo của virus bao gồm virion không có vỏ bọc, hình cầu và có đường kính khoảng 25nm.
Trường hợp đầu tiên nhiễm VNN ở cá rô phi đã được báo cáo ở Pháp, sau đó là Thái Lan, Indonesia. Các betanodavirus đã gây tử vong cao hình thành nên ổ dịch (tử vong trên 90%) và tỷ lệ tử vong đạt 20% sau thử thách tắm trong phòng thí nghiệm.
Cá bị nhiễm có biểu hiện bơi lội thất thường, lờ đờ, chán ăn, tối màu hoặc xuất hiện các đốm đen trên da. Kết quả mô bệnh học ở ấu trùng cá hấp hối cho thấy các tổn thương ở hệ thần kinh trung ương não, bóng khứu giác, cột sống dây và mô võng mạc cũng như không bào tương bào.
3. Bệnh viêm não trên ấu trùng cá rô phi gây ra do Herpesvirus
Virus viêm não trên ấu trùng cá rô phi (TLEV) là một virus đã được phát hiện trong ấu trùng cá rô phi được nuôi trong phòng thí nghiệm ở Israel. Đây là vi khuẩn Herpesvirus mới nổi đang lây nhiễm. Trong họ Herpeviridae, virus có virion đường kính 27-34nm, không được bao bọc bởi RNA cảm giác tích cực và protein capsid đơn.
Cá mắc bệnh này thường có tỷ lệ cá chết cao (trên 90%), dấu hiệu lâm sàng bao gồm kiểu bơi xoáy cùng sự xuất hiện của sắc tố đen trên khắp vây và da. Các nhà nghiên cứu đã phát hiện virus này trong tế bào chất mô não của cá, điều này cho thấy sự suy yếu nghiêm trọng hệ thống thần kinh trung ương của cá nhiễm bệnh.
Các virus này có thể lây lan theo chiều ngang lẫn chiều dọc và thường tồn tại tiềm ẩn trong cơ thể những con cá đã trải qua dịch bệnh.
4. Bệnh do Iridovirus trên cá, do Bohle iridovirus (BIV)
Họ Iridoviridae hiện được chia thành năm chi Iridovirus, Chloriridovirus, Ranavirus, L lymphocystillin và Megalocytachus. Nhiễm trùng Iridovirus ở cá dùng để chỉ các bệnh nhiễm trùng do các thành viên của ba chi: Megalocytillin, L lymphocystillin và Ranavirus. Ranavirus cụ thể là loài Bohle iridovirus là một loại virus DNA sợi đôi có virion lớn với đường kính 150 - 180nm, kích thước bộ gen 150 - 170 kb.
Một trường hợp nhiễm BIV ở cá rô phi (O. mossambicus) lần đầu tiên được ghi nhận trong phòng thí nghiệm bệnh thủy sản ở Úc với tỉ lệ tử vong là 100% ở cá rô phi.
Cá bị nhiễm bệnh biểu hiện bơi nhanh như xoắn ốc hội chứng xoắn ốc (Spinning), phân tích tổn thương mô bệnh học cho thấy: thận cho thấy sự co rút của ống thận, xuất huyết và xâm nhập của các tế bào hạt bạch cầu, cơ bị ảnh hưởng bởi sự tan máu khu trú, cũng như lắng đọng melanin đã được tìm thấy trong lá lách.
Mặc dù BIV đã được xác định trong các nghiên cứu, nhưng đặc tính phân tử và phát hiện PCR trong cá rô phi vẫn chưa được được phát hành do một số đặc tính đặc trưng của virus. Do đó, sự phân bố và đường lây nhiễm của virus này vẫn chưa được điều tra.
5. Bệnh hoại tử thận lách (ISKNV) do Megalocytivirus
Các thành viên của Megalocytivirus rất giống Ranavirus nhưng lớn hơn với kích thước bộ gen là 111-112 kbp. Vật liệu di truyền là một chuỗi DNA kép, tuyến tính, có hoán vị vòng tròn, dư thừa và rất cao bị methyl hóa. Virus ISKNV được phân lập từ cả cá biển và cá nước ngọt bao gồm cá rô phi. ISKNV chứa bộ gen DNA sợi kép trần trụi được bao bọc bởi một lớp nucleocapsid bên ngoài, đường kính 140 - 200nm.
Bệnh được biết đến sau khi một cơ sở nuôi cá rô phi ở Trung Tây, Hoa Kỳ có tỷ lệ cá rô phi tử vong cao từ 50-75%.
Cá hấp hối có biểu hiện lờ đờ, mang tái nhợt, khoang bụng chứa nhiều dịch nhầy. Các mẫu vật cũng cho thấy các megalocytes (giống như ổ virus) lớn trong mang, thận, lách, gan và ruột non. Bệnh thường lây nhiễm cả theo chiều ngang và chiều dọc. Virus này được cho là có tác dụng gây bệnh cơ hội trong các đợt bùng phát bệnh.
6. Bệnh do Lymphocystivirus
Phân họ Alphairidovirinae chứa chi Lymphocystivirus chỉ có một loại virus gây bệnh được liệt kê là Lymphocystis disease virus (LCDV). Kích thước của các hạt virus nằm trong khoảng từ 198 – 227 nm và kích thước bộ gen từ 102,6 - 209 kb. Virion có capsid là khối đa diện 20 mặt và có thể phân biệt với các iridovirid khác bởi sự hiện diện của một phần nhô ra bên ngoài giống như tơ 2,5nm.
Những con cá bị nhiễm bệnh được chẩn đoán bằng mô bệnh học. Các tế bào bị nhiễm virus Lymphocystis đã được tìm thấy trên đuôi của cá với các thể vùi nhỏ tròn và nhiều không bào lớn hình thành trong tế bào chất của các tế bào phì đại. Cấu trúc hạt nhân của tế bào bị phá vỡ, tan ra theo từng giai đoạn khác nhau.
7. Một dạng nhiễm khuẩn khác của Iridovirus
Các nhà nghiên cứu đã báo cáo một tác nhân giống Iridovirus liên quan đến sự bùng phát bệnh trên cá rô phi ở Canada.
Những con cá bị ảnh hưởng đã được báo cáo là phản ứng chậm chạp, bơi chậm hoặc nằm yên dưới đáy bể. Một số con cá có biểu hiện sưng phồng, lồi mắt, mang nhợt nhạt, xuất huyết dưới da và đen thân.
Kết quả mô bệnh học cho thấy các cơ quan nội tạng nhợt nhạt, bụng trương to và xuất huyết gan với các tế bào phì đại, sự nổi bọt trong nhân và tế bào chất của lá lách, thận và ruột. Ngoài ra còn có các tế bào hoại tử rải rác và các mảnh vụn hạt nhân, tế bào với sự xâm lấn vào mô bởi sợi nấm.
Phân bố
8 bệnh trên cá rô phi này đã được phát hiện ở một số vùng nuôi cá rô phi trên toàn thế giới.
Phòng trị
Chưa có biện pháp trị bệnh do virus trên cá rô phi do đó người nuôi cần thực hiện các biện pháp phòng bệnh và tăng cường miễn dịch cho cá. Nhất là thả cá giống của các nguồn uy tín.

Theo tepbac.com


Xem thêm












Cộng Ngay 10.000 Cho 100% Khách Hàng
Hoi Dap Nha Nong Voi Chuyen Gia