Sâu keo mùa thu đã có mặt ở 34 tỉnh thành, cân nhắc công bố thành dịch

2019-07-12 08:53:49

Tính đến nay, sâu keo mùa thu đã gây hại ở 34 tỉnh, thành của nước ta và có chiều hướng lan rộng. Công tác ngăn chặn sâu lây lan đang gặp rất nhiều khó khăn do chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, nhân lực tại các cơ sở khuyến nông còn hạn chế trong khi diện tích trồng ngô lớn và rải vụ trong năm. 

Diện tích bị thiệt hại tăng lên nhanh chóng

Theo thống kê của các địa phương, tính đến ngày 5/7/2019, 34 tỉnh, thành của nước ta có sự xuất hiện và gây hại của sâu keo mùa thu. Chỉ trong vòng một tuần đã có thêm gần 630ha diện tích ngô bị sâu gây hại, nâng con số thiệt hại lên đến 13.740ha. Khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là các tỉnh miền Trung, với 8.000ha ngô bị nhiễm; tiếp đến là các tỉnh miền Bắc với trên 4.800ha. Tại tỉnh Gia Lai, đến nay đã có hơn 5.500ha ngô bị nhiễm bệnh, trong đó có trên 1.100ha nhiễm nặng, nguy cơ mất trắng. Các tỉnh khác cũng chịu thiệt hại nặng nề là Nghệ An với 3.000ha, 700ha nhiễm nặng; Sơn La với 2.850ha, gần 2.600ha nhiễm nặng; Điện Biên 1.300ha, Đắk Lắk 913ha và Đồng Nai 460ha bị nhiễm nặng. 

Vườn ngô của một hộ dân ở tỉnh Gia Lai bị sâu tàn phá nặng nề

Khó khăn trong việc ngăn chặn sâu lây lan

Sâu keo mùa thu là loại sâu hại rất nguy hiểm, chúng có thể gây hại trên 300 loài thực vật, chủ yếu là trên cây ngô, trong đó các giống như ngô rau, ngô ngọt, ngô nếp thường bị gây hại nặng hơn. Ở nước ta, qua quan sát thực tế cho thấy, sâu keo mùa thu có nhiều điểm khác biệt với các tài liệu đã công bố. Sâu trưởng thành có vòng đời dài và đẻ rất nhiều trứng. Chỉ trong vòng 2 tuần, một con sâu trưởng thành có thể đẻ được từ 1.000 – 2.000 quả trứng trong 9 – 10 ổ khác nhau. Sau 3 – 4 ngày, trứng nở thành sâu con và bắt đầu gây hại. Do đó, tốc độ lây lan và phá hoại rất nhanh. Bên cạnh đó, trứng nở rải rác, khiến trong cùng một thời điểm và diện tích, sâu non có nhiều tuổi khác nhau, dẫn đến hiệu quả của thuốc bị giảm. Các thuốc BVTV hiện nay chỉ có hiệu quả cao với sâu keo mùa thu tuổi 1 – 2, nếu không phát hiện sớm để phun thuốc kịp thời thì khi sâu đến tuổi trưởng thành rất khó để tiêu diệt. Chưa kể việc phun thuốc trừ sâu nhiều lần làm gia tăng chi phí sản xuất và công lao động. Một số nơi còn không thể phun thuốc do địa hình cao, dốc và xa nguồn nước. Trong khi đó, điều kiện về nhân sự và kĩ thuật của các trạm khuyến nông cơ sở còn nhiều hạn chế, gây khó khăn trong việc tổ chức điều tra, phát hiện sớm sâu keo mùa thu. 

Sâu keo mùa thu sinh sản rất nhanh

Theo các chuyên gia, sâu keo mùa thu có thể di chuyển hàng trăm km nhờ gió nên khả năng lây lan nhanh, rất khó khăn để ngăn chặn và tiêu diệt loài sinh vật nguy hiểm này. Trong thời gian tới, nhiều khả năng sâu keo mùa thu sẽ còn tiếp tục lây lan và gây hại tại nhiều địa phương. Nhất là các tỉnh phía Bắc, duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, là những khu vực có diện tích trồng ngô lớn của cả nước. Hơn nữa, ngô là cây trồng chủ lực của nhiều địa phương, thời vụ trồng ngô ở nước ta lại kéo dài và liên tục xuống giống, tạo điều kiện tốt cho sâu keo mùa thu lây lan từ vụ trước sang vụ sau. Hiện nay, diện tích ngô vụ Đông-xuân cơ bản đã thu hoạch xong, người dân lại tiếp tục vào vụ Hè-Thu. Đến cuối tháng 9, đầu tháng 10, vụ ngô Đông sớm sẽ xuống giống tại các tỉnh phía Bắc, khi đó nguy cơ sâu keo mùa thu tiếp tục bùng nổ và gây hại là rất lớn.

Cân nhắc công bố sâu keo mùa thu thành dịch

Với sự lây lan nhanh chóng và mức độ thiệt hại như hiện nay, một số địa phương như Sơn La, Gia Lai...đã xin công bố thành dịch sâu keo mùa thu.

Tuy nhiên, theo Cục BVTV, nếu phát hiện sớm và kịp thời thực hiện các hướng dẫn kỹ thuật thì sâu keo mùa thu vẫn là đối tượng có thể phòng trừ. Do đó, trước mắt, căn cứ vào tình hình cụ thể trên địa bàn, các địa phương tổ chức phòng trừ theo hướng dẫn của Cục BVTV, với quan điểm là hạn chế tối đa sử dụng thuốc BVTV hóa học.

Nguy hiểm nhất là loại sâu này đang kháng tất cả các loại thuốc trừ sâu thông thường. Do đó, hiện tại, Bộ NN&PTNT tạm thời khuyến nghị chỉ sử dụng thuốc BVTV có 4 hoạt chất gồm: Bacillus Thuringiensis; Spinetoram; Indoxacarb và Lufenuron. Khi phun thuốc trừ sâu, nên úp chụp nguồn thuốc thẳng vào đọt ngô theo hướng từ trên xuống mới hiệu quả (do đặc điểm của loài sâu này là khu trú trong đọt ngô). Cục BVTV đang tiếp tục nghiên cứu thêm về sâu keo mùa thu để đưa ra các giải pháp phòng trừ hiệu quả hơn trong thời gian tới. 

Trong lúc chờ loại thuốc rẻ tiền và hiệu quả hơn, người dân cần thăm đồng thường xuyên để phát hiện các triệu chứng sớm nhất như xuất hiện các lỗ nhỏ li ti trên lá ngô. Tiến hành các biện pháp thủ công như bắt bướm, diệt sâu để hạn chế bướm đẻ trứng ra môi trường, góp phần ngăn chặn sự lây lan của sâu keo mùa thu. 

Cổng Nông Dân
 

 


Xem thêm